چوققىلانغان يازمىلار

كاۋاپچىنىڭ ھۇجرىسى (پوۋېست)

m9

1 سىز بىر كىنو كۆرۈۋاتىسىز، ۋەقەلىكى يالغان، ئەمما كۆرۈنۈشلىرى راست. ئەگەر كىنو كۆرمەيۋاتقان بولسىڭىزمۇ مەلۇم بىر چوڭ شەھەرنىڭ ئومۇمىي مەنزىرىسىنى كۆز ئالدىڭىزغا كەلتۈرۈڭ، بۇ شەھەردە مانجۇلار ھاكىمىيەت قۇرغان، ئىپارخان راۋاققا چىقىپ غەربكە نەزەر تاشلاپ يۇرتىنى سېغىنغان، جىگدە پۇراقلىرىغا تەشنا بولغان. ئارىدىن يۈز نەچچە يىل ئۆتتى، زامانىۋى ئىپارخانلار بەدەنلىرىگە چىپپىدە كېلىدىغان ئۇسسۇل كىيىملىرى بىلەن سەھنىلەردە جىلۋە [...]

ئورخان پامۇك ۋە ئۇنىڭ ئىجادىيىتى

th

تۈركىيە يازغۇچىسى ئورخان پامۇكنىڭ 30 يىلدىن ئارتۇق ئىجادىيەت ھاياتى ئۇتۇق ۋە شان-شەرەپلەرگە تولغان ھايات بولۇپ، تۇنجى رومانىدىن باشلاپ ھازىرغىچە تۈركىيە ۋە خەلقئارادا 24 تۈرلۈك مۇكاپاتقا ئېرىشتى، 2006-يىلى نوبېل ئەدەبىيات مۇكاپاتىنى ئالدى ۋە بۇ مۇكاپاتنى ئالغان تۇنجى تۈرك ھەمدە ئەڭ ياش ئىككى كىشىدىن بىرى بولدى. ئەسەرلىرى 60 خىل تىلغا تەرجىمە قىلىندى، يۈزدىن ئارتۇق دۆلەتتە نەشىر قىلىندى، [...]

چۈشكۈنلۈك ھەققىدە

Man with uniform writes a letter - 1896

Tim Parks نېمىشقا بىز تولىمۇ چۈشكۈن يازغۇچىلارنىڭ ئەسەرلىرىنى ئوقۇيمىز؟ كۈندىلىك مەنىسىز ھاياتىمىزدا ئۇلارنىڭ قىلىۋاتقان ئىشىنى قانداق چۈشىنىمىز؟ مەن دەۋاتقان ئۈمىدسىزلىك قانداقتۇر بىرەر پرېزىدېنتنى سايلىغاندىن كېيىنكى ئۈمىدسىزلىك، ياكى دۇنيادىكى ئاچارچىلىق ۋە يەر شارىنىڭ ئسسىپ كېتىشى بىلەن ھېچكىمنىڭ كارى بولماسلىقىدىن كېيىنكى  ئۈمىدسىزلىك ۋە چۈشكۈنلۈك ئەمەس، بەلكى كېيىنكى ۋاقىتلاردا ئىتالىيەدە «ئالەمچە ئۈمىدسىزلىك» دەپ ئاتالغان چۈشكۈنلۈكتۇر.  بۇ ئىبارە 19-ئەسىردە [...]

ئىنسانلارنىڭ ھەرىكىتىگە تەسىر كۆرسىتىدىغان تۆت ئىستەك

Rossu

  Maria Popova بېرتراند رۇسسېل (1872–1970) داڭلىق مۇتەپەككۇر، يازغۇچى بولۇپ، 1950-يىل نوبېل ئەدەبىيات مۇكاپاتىغا ئېرىشكەن. ئۇ بەختلىك ھاياتنىڭ نېمىلىكىنى، مۇھەببەت، جىنسىيەت، ئەخلاقنىڭ بەختنىڭ ئاساسى ئىكەنلىكىنى ئوتتۇرىغا قويغان.   «ئىنسانلارنىڭ بارلىق ھەرىكىتىنى ئۇنىڭ نەپسى باشلاپ ماڭىدۇ.  بۇ يەردە بەزى سەمىمىي ئەخلاقشۇناسلار تەرغىپ قىلىدىغان، ئەخلاققا ۋە ساۋاب قازىنىشقا پايدىلىق بولغان ، ئەمما نەپسانىيەتنى چەكلەيدىغان بىمەنە نەزەرىيەلەر بار. [...]

يازغۇچى، پەيلاسوپلارنىڭ مۇزىكا ھەققىدە ئېيتقانلىرى

tanbur

Maria Popova مۇزىكا بىزنىڭ ۋاقىت ئۆتكۈزىدىغان ئەڭ ياخشى ۋاسىتىمىزدۇر. مۇزىكا روھىمىزدىكى تەۋرىنىشنىڭ ئاۋازىدۇر. پىسخولوگلار باشقا ھەرىكەتكە قارىغاندا مۇزىكا چېلىشنىڭ  مېڭىگە تېخىمۇ پايدىلىق ئىكەنلىكىنى، مۇزىكا ئاڭلاشنىڭ مېڭىنى ئارام ئالدۇرىدىغانلىقى ۋە كۆڭۈلنى شادلاندۇرىدىغانلىقىنى بايقىدى. ۋاھالەنكى، ئۇنىڭدىنمۇ مۇھىم بولغىنى مۇزىكا ئىنسان روھىنىڭ ماددىي دۇنيادىن ھالقىغان ساداسى ۋە ئىنسانىيلىقنىڭ يۈكسەك سەنئەت شەكلىدە ئىپادىلىنىشىدۇر. تۆۋەندە ئۇلۇغ يازغۇچىلار ۋە پەيلاسوپلار مۇزىكا [...]

يېزىڭ ۋە ئارتۇق ئويلىماڭ

kathryn-2-290x218

يازغۇچى كەترىن ھاررىسون بىلەن سۆھبەت Kathryn Harrison داڭلىق رومان يازغۇچىلىرىدىن بولۇپ، «ھەسەت»، «ئەسەبىي شادلىق»، «پېچەتلەنگەن خوتۇن»، «سۇدىن قېلىن» قاتارلىق رومانلىرى ۋە «ئانا رىشتى»، «ساندىياگو يولى» ناملىق ئەسلىمىلىرى بار. ئۇنىڭ ئەڭ داڭلىق كىتابى 1997-يىل نەشر قىلىنغان «سۆيۈش» ناملىق ۋەھىمىلىك  ئەسلىمىسى بولۇپ، ئاتىسى تەرىپىدىن مەجبۇرلانغان، ئەمما جاسارەتكە تولغان  ئىشقىۋازلىقلىرى ئەدەبىي شەكىلدە بايان قىلىنغان. ئەرلەردىن  بىر نەچچە داڭلىق [...]

ئورخان پامۇك ئالدىراشلا كەتتى

[color=Blue]2006-ﻳﯩﻠﻰ ﻧﻮﺑﯧﻞ ﺋﻪﺩﻩﺑﯩﻴﺎﺗﻰ ﻣﯘﻛﺎﭘﺎﺗﯩﻐﺎ ﺋﯧﺮﯨﺸﯩﭗ، ﺋﯘﻳﻐﯘﺭ ﺋﻪﺩﻩﺑﯩﻴﺎﺗﻰ ﺳﺎﮬﻪﺳﯩﺪﻩ ﺑﯩﺮ ﻣﻪﮬﻪﻝ "ﺋﻮﺭﺧﺎﻥ ﭘﺎﻣﯘﻙ ﻗﯩﺰﻏﯩﻨﻠﯩﻘﻰ" ﭘﻪﻳﺪﺍ ﻗﯩﻠﻐﺎﻥ ﺑﯘ ﻛﺎﺗﺘﺎ ﻳﺎﺯﻏﯘﭼﯩﻨﯩﯔ ﺑﯧﻴﺠﯩﯖﺪﺍ ﺋﯘﺷﺘﯘﻣﺘﯘﺕ ﭘﻪﻳﺪﺍ ﺑﻮﻟﯘﭖ ﻗﯧﻠﯩﺸﯩﻨﻰ ﺋﻮﻳﻠﯩﻤﺎﭘﺘﯩﻜﻪﻧﻤﯩﺰ، ﻣﻪﺭﻛﯩﺰﯨﻲ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻠﻪﺭ ﺋﯘﻧﯩﯟﯦﺮﺳﯩﺘﯧﺘﻰ...

ئاينىش (ھېكايە)

[color=Black]ياتاقتا ئېرگوتو ئىچىپ ئولتۇراتتۇق، كۆزلىرىمىز كەيىپلىكتە پۈرۈلۈپ، قىسىلىپ، كىچىكلەپ كەتكەنىدى، قېرى بېيجىڭلىقلارغا ئوخشاش تولا سۆزلەيتتۇق، نەچچە مىليون ئادەم خەنزۇچە سۆزلىشىدىغان بۇ شەھەرنىڭ كىچىككىنە كاتىكىگە قىستىلىپ، بىر بۇلۇڭدا جاھاننىڭ، قىزلارنىڭ پارىڭىنى قىلاتتۇق. قىزلار بىز ئۈچۈن پۈتۈن جاھان ئىدى. گېپى چىقمىغان شىرىنگۇل،...

مۇنچىدىكى ئەر

ﻗﻮﻳﯘﻕ ﺗﯘﻣﺎﻥ ﺗﻪﻟﯟﻩ ﺷﺎﻗﯩﺮﺍﺗﻤﺎ ﻗﺎﯕﺴﯩﻖ ﭘﯘﺭﺍﻗﺘﺎ ﺑﯩﺮ ﺗﻮﭖ ﺑﯘﻗﺎ ﻳﺎﻛﻰ ﺑﯩﺮ ﺗﻮﭖ ﺗﻪﺧﻪﻱ ئارﯨﺴﯩﺪﺍ، ﺑﯩﺮ ﻣﻮﭼﻪﻧﻠﯩﻚ ﻣﯘﻧﭽﻪ ﺑﯧﻠﯩﺘﻰ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﻛﯩﺮﮔﻪﻥ ﺋﯩﺪﯨﻢ ﻗﻮﺗﺎﻥ ﻣﯘﻧﭽﯩﻐﺎ. ﺑﯩﺮ ﺗﻮﭖ ﭘﺎﺩﯨﻼﺭ. ﺑﯩﺮ ﺋﯩﺸﯩﻜﺘﯩﻦ ﻛﯩﺮﻩﺗﺘﻰ . ﭼﯩﺸﯩﺴﻰ ﺟﻪﻧﯘﺑﻘﺎ، ئەركىكى شىمالغا ئارمان بىلەن كېتەتتى. ﻳﺎﺷﺎﺵ ﺋﯧﺰﯨﭗ...

ئىمامنىڭ ئېشىكى(ھېكايە)

[color=Blue]ﻣﻪﻫﻪﻟﻠﯩﮕﻪ ﻗﺎﻳﺮﯨﻠﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﯲﺳﺘﻪﯕﺪﯨﻦ ﯪﯞﺍﻳﻼﭖ ﯲﺗﯜﯞﺍﺗﻘﺎﻥ ﺳﺎﺩﯨﻖ ﻗﺎﺭﻯ ﺩﺍﺩﯛﻱ ﻗﻮﺭﯗﺳﻰ ﺗﻪﺭﻩﭘﺘﯩﻦ ﺑﯘ ﺗﻪﺭﻩﭘﻜﻪ ﻛﯧﻠﯩﯟﺍﺗﻘﺎﻥ ﻛﻪﻧﺖ ﺑﺎﺷﻠﯩﻘﻰ ﺳﺎﯞﯗﺗﻨﻰ ﻛﯚﺭﯛﭖ ﺋﯩﺸﯩﻜﯩﻨﻰ ﺩﯦﯟﯨﺘﺘﻰ. ﺋﯩﺸﻪﻙ ﻳﺎﻏﺎﭺ ﻛﯚﯞﺭﯛﻛﻨﯩﯔ ﯪﺭﯨﻠﯩﻘﯩﺪﯨﻦ ﺳﯘ ﻛﯚﺭﯛﭖ ﻗﺎﻟﺪﯨﻤﯘ ﯬﻳﺘﺎﯞﯗﺭ ﻣﺎﯕﻤﺎﻱ ﺗﯘﺭﯗﯞﺍﻟﺪﻯ....

ئاق شامال (ھېكايە)

[color=Black]"ﭘﻪﺭﯞﻩﺭﺩﯨﮕﺎﺭﯨﻤﯩﺰ! ﯬﮔﻪﺭ ﺑﯩﺰ ﯰﻧﺘﯘﺳﺎﻕ ﻳﺎﻛﻰ ﺧﺎﺗﺎﻻﺷﺴﺎﻕ(ﻳﻪﻧﻰ ﺑﯩﺰ ﯰﻧﺘﯘﺵ ﻳﺎﻛﻰ ﺳﻪﯞﻩﻧﻠﯩﻚ ﺳﻪﯞﻩﺑﯩﺪﯨﻦ ﯬﻣﺮﯨﯖﻨﻰ ﺗﻮﻟﯘﻕ ﯮﺭﯗﻧﻠﯩﻴﺎﻟﻤﯩﺴﺎﻕ)، ﺑﯩﺰﻧﻰ ﺟﺎﺯﺍﻏﺎ ﺗﺎﺭﺗﻤﯩﻐﯩﻦ. ﭘﻪﺭﯞﻩﺭﺩﯨﮕﺎﺭﯨﻤﯩﺰ! ﺑﯩﺰﺩﯨﻦ ﺋﯩﻠﮕﯩﺮﯨﻜﯩﻠﻪﺭﮔﻪ ﻳﯜﻛﻠﯩﮕﯩﻨﯩﯖﮕﻪ ﯮﺧﺸﺎﺵ ﺑﯩﺰﮔﻪ ﺋﯧﻐﯩﺮ ﻳﯜﻙ ﻳﯜﻛﻠﯩﻤﯩﮕﯩﻦ(ﻳﻪﻧﻰ...

بۇلۇڭدىكى خوتۇن (ھېكايە)

[color=Black]ﺭﻭﻫ ﻣﺎﻛﺎﻧﺴﯩﺰﻟﯩﻘﻘﺎ ﺋﯩﮕﻪ، ﯰ ﺑﯩﺮ ﻳﻪﺭﺩﻩ ﺟﯩﻢ ﺗﯘﺭﻣﺎﻳﺪﯗ، ﯰ ﯲﺯﯨﻨﯩﯔ ﯲﺗﻤﯜﺷﯩﻨﻰ ﻛﯚﺭﻩﻟﻪﻳﺪﯗ، ﻫﺎﺯﯨﺮﻏﺎ ﺳﯧﻨﻰ ﺟﻪﺭﻳﺎﻥ ﻗﯩﻠﯩﺪﯗ، ﻛﻪﻟﮕﯜﺳﯩﻨﻰ ﻛﯚﺭﯨﺪﯗ، ﯞﯗﺟﯘﺩﯗﯓ ﻳﯚﺗﻜﻪﻟﮕﻪﻧﺪﻩﻙ ﻗﯩﻠﯩﺪﯗ، ﻟﯧﻜﯩﻦ ﻫﻪﻗﯩﻘﯩﻲ ﻫﻪﺭﯨﻜﻪﺗﻠﯩﻨﯩﺪﯨﻐﯩﻨﻰ ﻳﻪﻧﯩﻼ ﺭﻭﻫﯩﯔ. ﺭﻭﻫﯩﯔ ﯞﯗﺟﯘﺩﯗﯕﻨﯩﯔ ﻣﻪﻟﯘﻡ ﺑﯩﺮ...

ئۈچ كۈنلۈك مۇھەببەت(ھېكايە)

قىز-ئوغۇل ئوتتۇرىسىدىكى پاك ﻣﯘﻫﻪﺑﺒﻪﺕ ﻏﺎﻳﯩﯟﻯ ئۇﻗﯘﻡ، ئۇنى جىنسىيﻫﻪﯞﻩﺱ، ﻏﺎﭘﯩﻠﻠﯩﻖ، ئەسەبىيلىك ئارىلاشقان بەزى مۇھەببەتتىن پەرقلەندۈرۈش ﻛﯧﺮﻩﻙ. بىر چاغدا مەن بىر قىز بىلەن ئۈچ كۈن مۇھەببەتلەشتىم، ئەمەلىيەتتە ﺑﯘ ئۈﭺ ﻛﯜﻧﺪﯨﻼ ﺗﺎﻣﺎﻣﻼﻧﻐﺎﻥ ﻣﯘﻫﻪﺑﺒﻪﺕ ئەمەس، ﺷﯘ ﻗﯩﺰﻧﯩﯔ ﺗﯘﻧﺠﻰ ﺧﯧﺘﯩﺪﯨﻦ ﺑﺎﺷﻼﭖ ﻫﯧﺴﺎﺑﻠﯩﻐﺎﻧﺪﺍ...

كۇچادىكى كەچمىش

[color=Black]ﻧﯧﻤﻪ ﻗﯩﻼﻱ ﺑﯘ ﺗﯜﻛﻠﻪﺭ ﺗﯧﺮﯨﺪﯨﻦ ﺗﯧﺸﯩﭗ ﭼﯩﻘﯩﯟﺍﺗﺴﺎ، ﻳﺎ ﻗﻮﻳﯘﻕ ﯬﻣﻪﺱ، ﻳﺎ ﺳﻮﻳﯘﻕ، ﻳﺎ ﭼﻪﺗﯭﻟﻠﯩﻜﻨﯩﯖﻜﯩﮕﻪ ﯮﺧﺸﯩﻤﺎﻳﺪﯗ ﻳﺎ ﺗﯘﯕﮕﺎﻧﻨﯩﯖﻜﯩﮕﻪ.. ﺋﯩﻜﻜﻰ ﻛﯜﻥ ﯪﻟﻤﯩﺴﺎﯓ ﺳﯧﻨﻰ ﻗﯧﺮﻯ ﭼﯩﺮﺍﻱ ﻛﯚﺭﺳﯩﺘﯩﯟﺍﺗﻘﺎﻥ، ﻛﯜﻧﺪﻩ ﻏﯩﺮﺩﺍﺷﻘﺎ ﭼﻮﻻ ﻳﻮﻕ، ﯞﺍﻗﯩﺖ ﻳﻮﻕ، ﻛﻪﻳﭙﯩﻴﺎﺕ، ﻫﻪﺭﯨﻜﻪﺕ ﻳﻮﻕ! ﯞﺍﻗﯩﺘﻨﯩﯔ...

مېنىڭ ئەدەبىيات قارىشىم

[color=Black]مەن ئىزچىل شۇنداق قاراپ كەلدىم: ئەدەبىيات ئەھلى ئەدىب ياكى ئوبزۇرچى بولۇپ ئوتتۇرىغا چىقىدۇ، ئالدىنقىسى تالانتنىڭ قىستىشى بىلەن، كېيىنكىسى قىزىقىش بىلەن بۇ كوچىغا كىرگەن بولىدۇ. ئەدىب تۇغما ھېسسىياتچان، سەزگۈر، تەپەككۇرى غەلىتە، ئۇششاق ئىشنى جىق خىيال قىلىدىغان، كىچىك ئىشنى كۆپتۈرۈپ ئويلايدىغان، ئاددىي ئىشنى تەسەۋۋۇرى بىلەن يوغانتىپ...

جىنسىيەت مۇھەببەتنىڭ يىلتىزىمۇ؟

[color=Maroon]خېلى زامانلار بولدى، مەغلۇب بولغان تۇنجى مۇھەببەتتىن كېيىن جىنسىيەت ماڭا ھەقىقىي بىر تۇيغۇ، ۋاز كېچىلمەس بىر ئىستەك بولۇپ تۇيۇلۇشقا باشلىدى، 10 نەچچە يىللار ئۆتتى، مەۋھۇم قىزلار ئۈچۈن ئىلھام-تەپەككۇرۇمنى، ئىجادىيەت تەلقىنلىرىنى سۈرۈپ كەلدىم، جىمى ھاياجان ۋە ئويناق پىكىر ياشلىقنىڭ ھاسىلاتى بولۇپ ھاياتىمغا ئىز سالدى. خەلق ئۈچۈن،...