چوققىلانغان يازمىلار

كاۋاپچىنىڭ ھۇجرىسى (پوۋېست)

m9

1 سىز بىر كىنو كۆرۈۋاتىسىز، ۋەقەلىكى يالغان، ئەمما كۆرۈنۈشلىرى راست. ئەگەر كىنو كۆرمەيۋاتقان بولسىڭىزمۇ مەلۇم بىر چوڭ شەھەرنىڭ ئومۇمىي مەنزىرىسىنى كۆز ئالدىڭىزغا كەلتۈرۈڭ، بۇ شەھەردە مانجۇلار ھاكىمىيەت قۇرغان، ئىپارخان راۋاققا چىقىپ غەربكە نەزەر تاشلاپ يۇرتىنى سېغىنغان، جىگدە پۇراقلىرىغا تەشنا بولغان. ئارىدىن يۈز نەچچە يىل ئۆتتى، زامانىۋى ئىپارخانلار بەدەنلىرىگە چىپپىدە كېلىدىغان ئۇسسۇل كىيىملىرى بىلەن سەھنىلەردە جىلۋە [...]

ئورخان پامۇك ۋە ئۇنىڭ ئىجادىيىتى

th

تۈركىيە يازغۇچىسى ئورخان پامۇكنىڭ 30 يىلدىن ئارتۇق ئىجادىيەت ھاياتى ئۇتۇق ۋە شان-شەرەپلەرگە تولغان ھايات بولۇپ، تۇنجى رومانىدىن باشلاپ ھازىرغىچە تۈركىيە ۋە خەلقئارادا 24 تۈرلۈك مۇكاپاتقا ئېرىشتى، 2006-يىلى نوبېل ئەدەبىيات مۇكاپاتىنى ئالدى ۋە بۇ مۇكاپاتنى ئالغان تۇنجى تۈرك ھەمدە ئەڭ ياش ئىككى كىشىدىن بىرى بولدى. ئەسەرلىرى 60 خىل تىلغا تەرجىمە قىلىندى، يۈزدىن ئارتۇق دۆلەتتە نەشىر قىلىندى، [...]

چۈشكۈنلۈك ھەققىدە

Man with uniform writes a letter - 1896

Tim Parks نېمىشقا بىز تولىمۇ چۈشكۈن يازغۇچىلارنىڭ ئەسەرلىرىنى ئوقۇيمىز؟ كۈندىلىك مەنىسىز ھاياتىمىزدا ئۇلارنىڭ قىلىۋاتقان ئىشىنى قانداق چۈشىنىمىز؟ مەن دەۋاتقان ئۈمىدسىزلىك قانداقتۇر بىرەر پرېزىدېنتنى سايلىغاندىن كېيىنكى ئۈمىدسىزلىك، ياكى دۇنيادىكى ئاچارچىلىق ۋە يەر شارىنىڭ ئسسىپ كېتىشى بىلەن ھېچكىمنىڭ كارى بولماسلىقىدىن كېيىنكى  ئۈمىدسىزلىك ۋە چۈشكۈنلۈك ئەمەس، بەلكى كېيىنكى ۋاقىتلاردا ئىتالىيەدە «ئالەمچە ئۈمىدسىزلىك» دەپ ئاتالغان چۈشكۈنلۈكتۇر.  بۇ ئىبارە 19-ئەسىردە [...]

ئىنسانلارنىڭ ھەرىكىتىگە تەسىر كۆرسىتىدىغان تۆت ئىستەك

Rossu

  Maria Popova بېرتراند رۇسسېل (1872–1970) داڭلىق مۇتەپەككۇر، يازغۇچى بولۇپ، 1950-يىل نوبېل ئەدەبىيات مۇكاپاتىغا ئېرىشكەن. ئۇ بەختلىك ھاياتنىڭ نېمىلىكىنى، مۇھەببەت، جىنسىيەت، ئەخلاقنىڭ بەختنىڭ ئاساسى ئىكەنلىكىنى ئوتتۇرىغا قويغان.   «ئىنسانلارنىڭ بارلىق ھەرىكىتىنى ئۇنىڭ نەپسى باشلاپ ماڭىدۇ.  بۇ يەردە بەزى سەمىمىي ئەخلاقشۇناسلار تەرغىپ قىلىدىغان، ئەخلاققا ۋە ساۋاب قازىنىشقا پايدىلىق بولغان ، ئەمما نەپسانىيەتنى چەكلەيدىغان بىمەنە نەزەرىيەلەر بار. [...]

يازغۇچى، پەيلاسوپلارنىڭ مۇزىكا ھەققىدە ئېيتقانلىرى

tanbur

Maria Popova مۇزىكا بىزنىڭ ۋاقىت ئۆتكۈزىدىغان ئەڭ ياخشى ۋاسىتىمىزدۇر. مۇزىكا روھىمىزدىكى تەۋرىنىشنىڭ ئاۋازىدۇر. پىسخولوگلار باشقا ھەرىكەتكە قارىغاندا مۇزىكا چېلىشنىڭ  مېڭىگە تېخىمۇ پايدىلىق ئىكەنلىكىنى، مۇزىكا ئاڭلاشنىڭ مېڭىنى ئارام ئالدۇرىدىغانلىقى ۋە كۆڭۈلنى شادلاندۇرىدىغانلىقىنى بايقىدى. ۋاھالەنكى، ئۇنىڭدىنمۇ مۇھىم بولغىنى مۇزىكا ئىنسان روھىنىڭ ماددىي دۇنيادىن ھالقىغان ساداسى ۋە ئىنسانىيلىقنىڭ يۈكسەك سەنئەت شەكلىدە ئىپادىلىنىشىدۇر. تۆۋەندە ئۇلۇغ يازغۇچىلار ۋە پەيلاسوپلار مۇزىكا [...]

يېزىڭ ۋە ئارتۇق ئويلىماڭ

kathryn-2-290x218

يازغۇچى كەترىن ھاررىسون بىلەن سۆھبەت Kathryn Harrison داڭلىق رومان يازغۇچىلىرىدىن بولۇپ، «ھەسەت»، «ئەسەبىي شادلىق»، «پېچەتلەنگەن خوتۇن»، «سۇدىن قېلىن» قاتارلىق رومانلىرى ۋە «ئانا رىشتى»، «ساندىياگو يولى» ناملىق ئەسلىمىلىرى بار. ئۇنىڭ ئەڭ داڭلىق كىتابى 1997-يىل نەشر قىلىنغان «سۆيۈش» ناملىق ۋەھىمىلىك  ئەسلىمىسى بولۇپ، ئاتىسى تەرىپىدىن مەجبۇرلانغان، ئەمما جاسارەتكە تولغان  ئىشقىۋازلىقلىرى ئەدەبىي شەكىلدە بايان قىلىنغان. ئەرلەردىن  بىر نەچچە داڭلىق [...]

ھېكايە سۆزلىگۈچى

moyan مويەننىڭ نوبېل مۇكاپاتى ئېلىش مۇراسىمىدا سۆزلىگەن سۆزى شېۋىتسىيە پەنلەر ئاكادېمىيىسىنىڭ ھۆرمەتلىك ئاكادېمىكلىرى، خانىملار، ئەپەندىلەر: مەن ئويلايمەنكى، مەشەدە ئولتۇرغان مېھمانلار تېلىۋىيە ياكى تور ئارقىلىق يىراقتىكى گاۋمى ناھىيەسى دۇڭبېي يېزىسى ھەققىدە ئاز-تولا تەسىراتقا ئىگە بولدۇڭلار. سىلەر توقسان نەچچە ياشلىق دادامنى كۆرگەن بولۇشۇڭلار...

يازغۇچى مويەننىڭ خۇشاللىقى ۋە قورقۇنچى

moyan خەۋەرلەرگە قارىغاندا، مويەن بۇ يىللىق نوبېل ئەدەبىيات مۇكاپاتىغا ئېرىشكەنلىك خەۋىرىنى ئاڭلاپ، قاتتىق خۇشال بولغان ھەم قورققان. خۇشاللىقىنى چۈشەنمەك ئاسان، چۈنكى ئۇ 30 يىللىق ئىجادىيەت ھاياتىنىڭ ھاردۇقىنى چىقاردى، مۈكچىيىپ ئولتۇرۇپ ئەسەر يازىدىغان ھۇجرىسىدىن چىقىپ، مېديا ۋاسىتىلىرى ئارقىلىق خەلققە گەپ قىلىدىغان كاتتا شەخسكە، جۇڭگولۇقلارنىڭ...

نېمىگە ئالدىرايمىز؟

بەزىدە تولىمۇ ئالدىراپ كېتىمىز، پۇل تېپىشقا ئالدىرايمىز، مېڭىشقا ئالدىرايمىز، يەپ-ئىچىشكە ئالدىرايمىز، گەپ قىلىشقا ئالدىرايمىز، ئۆزىمىزنى كۆرسىتىشكە ئالدىرايمىز، تۈزۈك ياشىيالماي قالدىممىكىن دەپ قالتىس ياشاش خىياللىرىنى سۈرۈپ، ئەتراپقا قاراپ، ئاللىكىملەرگە ھەۋەسلىنىپ تىپىرلاپ كېتىمىز، قېرىغانچە ئۆمۈر ئاز قالدى دەپ، كۆڭۈلدىكىدەك...

چىرىكلىك ۋە ھايانكەشلىك

xinsrc_422110414092510903941 كۇلىغا پويىزدا مېڭىپ باققانلار بىلىدۇ، ھايانكەشلىك ئىزچىل ھۆكۈم سۈرۈپ كەلدى، پويىزنىڭ بېلەتچىلىك مۇلازىمىتى بىلەن ھايانكەشلىك ئوتتۇرىسىدىكى زىچ مۇناسىۋەت يىللاردىن بېرى كۈچىيىپ، مۇستەھكەملىنىپ كەلدىكى، كىملىك بويىچە بېلەت ئېلىش ۋە پويىزغا چىقىش تۈزۈمى يولغا قويۇلغاندىن كېيىنمۇ بۇ مۇناسىۋەت، بۇ خىيانەت، بۇ چىرىكلىك داۋاملىشىۋەردى....

بىر قىزغا مىڭ كۆز

monaliza1 مېترودا چىرايلىق قىزلارنى پات-پات كۆرگىلى بولىدۇ، بولۇپمۇ ياز كۈنلىرى ”گۈللەر“ چىرايلىق ئېچىلىپ كېتىدۇ. ئەرلەر ئۇلارغا ھەۋەس قىلسا، سەترەك ئاياللار ھەسەد قىلىدۇ. چىراينىڭ فوكۇس نۇقتىسى ئاساسەن كۆزگە مەركەزلىشىدۇ، چۈنكى كۆز كۆڭۈلنىڭ ئەينىكى، گۈزەللىكنىڭ نۇر تاجى. شۇڭا كۆزى قىسماق ياكى يالاڭ قاپاق قىزلار كۆزى چوڭ، قوشقاپاقلارغا ھەۋەس...

يۈسۈپ خاس ھاجىپ ۋە جاھىت سىتكى تارانجى ئەسەرلىرىدىكى ياشلىق، قېرىلىق، ئۆلۈم تېمىلىرى

yusup has hajip تالات تېكىن[①] ئۆتۈپ كەتكەن ياشلىققا ئېچىنىش، قېرىشتىن ئەنسىرەش، شۇنداقلا ئۆلۈم قورقۇنچى ۋە ياشاش مۇھەببىتى دېگەندەك تېمىلار تۈرك شېئىرلىرىغا جاھىت سىتكى تارانچىنىڭ شېئىرلىرى ئارقىلىق كىرگەن دېيىلىدۇ. دەرۋەقە، كۆپىنچىلەر ئۇنىڭ «ياشلىق مانا مۇشۇنداق»، «دەم ئېلىش»، مەن قورققان ئىشلار»، « ئىنسان»، «يالغان دۇنيا»، «ئاقىۋەت»، «ئۆلدۇق» ۋە...

ئۆلۈك دەيمىزمۇ ئەمدى ئۇلارنى

edip cansever   ئۆلۈك دەيمىزمۇ ئەمدى ئۇلارنى يۈرەكلىرى سوقۇشتىن خېلى بۇرۇن توختىغان ئۆلۈك دەيمىزمۇ ئەمدى ئۇلارنى كۆز قارىچۇقلىرى ھېچ مىدىرلىمايدۇ ئۆلۈك دەيمىزمۇ ئەمدى پرىستانلارغا بەنت قىلىنغان چوڭ كېمىلەردەك مىدىرلىمايدۇ كۆز قارىچۇقلىرى ئۆلۈك دەيمىزمۇ ئەمدى ئۇلارنى. چىرايلىرىدا خاپىلىق چىرايلىرىدا قەتئىيلىك قارىغاندا بەك ئۇزاق كۈتكەن پوستىدىن...

«ھېچنېمىزم»

ئەلكۈيى تورى بىر ئايدىن بېرى ھېچنېمىزم ھەققىدىكى كەسكىن مۇنازىرىلەر، جەڭگى-جېدەللەر قاينىمىغا غەرق بولدى، دىققەت بۆلۈندى، زېھىنلەر چېچىلدى، پىكىرلەر غىدىقلاندى، ئىمان ئۆلچىمى گويا ھەر كىمگە توغرىلاندى، كۆزلەر جامدەك ئېچىلدى، ئۇنتۇلۇپ قالاي دېگەن ئايەت، ھەدىسلەر توپا بېسىپ قالغان مۇبارەك كىتابلارنىڭ سەھىپىسىدىن كومپيۇتېر ئېكرانىغا...

ھېچكىم مۇنداق دەيدۇ

es6 1. ئاق چەككۈچى ئۆتكەن يىلى رامىزان ئېيىدا ساقچىلار بېيجىڭنىڭ داشىڭ تەرەققىيات رايونىدىكى ئۈرۈمچى ئۇيغۇر ئاشخانىسىنى قورشاپ، ئاق ساتقۇچىلارنى تۇتۇۋاتقاندا ئەرتۈرك دېگەن مۇنۇ ئادەممۇ خوتۇن بالىلىرى بىلەن شۇ ئاشخانىغا سولىنىپ قالدى. ئەرتۈرك ”لەغمەن بارمۇ“ دېدى، ”يوق“ دېدى، ”كاۋاپ بارمۇ“ دېدى، ”يوق“ دېدى ئەتراپىغا ئەلەڭ-سەلەڭ قاراپ چاي...

بېيجىڭدا نەۋرۇز

6xV5m تۈنۈگۈن مەركىزىي مىللەتلەر ئۇنىۋېرسىتېتى زالىدا ئوقۇغۇچىلار تەييارلىغان “نەۋرۇز شادلىقى“ سەنئەت نومۇرلىرىنى  كۆرۈپ، تۈمەن مىڭ ھىسلارغا چۆمۈلدۈم، باھار گۈزەل، قىزلار گۈزەل، ناخشىمىز گۈزەل، چولپانلىرىمىز پارلاق، ئاۋازىمىز ياڭراق… سەھنىگە قاراپ ئولتۇرۇپ 10 نەچچە يىل ئاۋۋال ھاياجانلىنىپ، تەمتىرەپ ئولتۇرۇپ تەمبۇر چېلىپ، ناخشا...